Nöbetçi Eczaneler
CHP Sağlık Politika Kurulu Başkanı ve Bursa Milletvekili Prof. Dr. Kayıhan Pala, 6 Şubat depremlerinin yıldönümünde yaptığı açıklamada, depremlerin ardından üç yıl geçmesine karşın, başta Hatay olmak üzere depremden etkilenen illerde sağlık hizmetleri açısından tam bir toparlanma sağlanamadığına dikkat çekti.
Yöneticiler hesap vermeli!
Pala, depremin ölümlere ve yaralanmalara yol açmasını önlemek üzere riski azaltmak, hazırlıklı olmak, etkili müdahale ve toparlanma aşamalarından oluşan eylem planlarının uygulamaya konulmamasının 6 Şubat depremlerinde 53 binden fazla yurttaşın ölümüne, 100 binden fazla yurttaşın da yaralanmasına yol açtığını anımsattı. Pala “Depreme dayanıksız olduğu raporlarla bilindiği halde, sağlık hizmeti sunulmasına devam edildiği için yalnızca Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ek Binasında sağlık çalışanlarıyla birlikte 80’nin üzerinde yurttaşın can verdiğini, ancak hizmete devam edilmesi yönünde karar veren hiçbir yöneticiye bugüne kadar ceza verilmediğini” anımsatarak, “karar vericinin cezalandırılmadığı bir sistem demokrasiye aykırıdır, kabul edilemez, yöneticiler hesap vermek zorundadır” dedi.
Sağlık kuruluşlarının binaları yeni depremlere hazır mı?
Sağlık Bakanlığı’nın Türkiye bir deprem ülkesi olmasına karşın, halen sağlık kuruluşlarının binalarıyla ilgili depremsellik raporlarını kamuoyuna açıklamadığını dile getiren Pala, “Bakanlık bu konudaki soru önergelerimize yanıt veremiyor. Önümüzdeki depremlerde sağlık kuruluşlarının binalarında meydana gelebilecek hasar nedeniyle zarar görebilecek sağlık çalışanlarının ve hastaların sorumluluğunu kim üslenecek?” diye sordu.
Deprem illerinde sağlık hizmetleri açısından toparlanma söz konusu değil!
Milletvekili Pala, depremden etkilenen illerdeki sağlık göstergelerinde büyük bir dengesizlik olduğuna işaret etti ve nüfusa göre toplam hekim sayısı, hemşire sayısı, hasta yatağı sayısı ve yoğun bakım yatağı sayılarındaki eşitsizliklere vurgu yaptı. Sağlık Bakanlığı tarafından yayınlanan 2024 yılı istatistiklerine göre on bin kişiye düşen toplam hekim sayısı Malatya ve Elazığ dışındaki bütün deprem illerinde Türkiye ortalamasının altında. Elazığ’da on bin kişiye 30’un üzerinde toplam hekim düşerken, bu sayı Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman, Osmaniye ve Şanlıurfa’da 20’nin altında.
On bin kişiye düşen hemşire sayısında deprem illerinin yarısı halen Türkiye ortalamasının altında. Elazığ, Malatya ve Kilis’te on bin kişiye 40’ın üzerinde hemşire düşerken, bu sayı Osmaniye, Diyarbakır, Hatay ve Şanlıurfa’da 30’un altında.
On bin kişiye düşen hasta yatağı ve yoğun bakım yatağı sayılarında da büyük bir eşitsizlik var. Yatak sayısında Osmaniye, Türkiye ortalamasına yakın seyrederken, Kilis, Diyarbakır, Hatay, Kahramanmaraş, Şanlıurfa ve Adıyaman, ortalamanın altında seyrediyor. Elazığ’da on bin kişiye 50’nin üzerinde hasta yatağı düşerken bu sayı Şanlıurfa ve Adıyaman’da 20’nin altında.
Adıyaman, Hatay, Kilis ve Şanlıurfa’da on bin kişiye düşen yoğun bakım yatağı sayısı Türkiye ortalamasının altında seyrederken, Malatya, Gaziantep ve Elazığ’da Hatay’daki yoğun bakım yataklarının iki katı kadar yoğun bakım yatağı bulunuyor.
Dördüncü yıla kalmadan sorunlar çözülmeli!
Sağlık Bakanlığı’nı şeffaf olmaya ve 6 Şubat depremlerinde sağlık kuruluşlarında yaşamını yitiren veya yaralanan ve sakat kalan yurttaşlar için hesap vermeye çağıran Prof.Pala, depremden etkilenen illerde, dördüncü yılın bitmesine kalmadan, ivedi olarak yapılması gereken işleri de şöyle sıraladı: “İlk olarak sağlık hizmeti sunumuna uygun ve yeter sayıda aile sağlığı merkezi (ASM) binaları ivedilikle inşa edilmeli, TOKİ yerleşkelerinde ASM için uygun alan belirlenip, müstakil ASM’ler yapılmalı, bu illerde nüfus başına kamu hasta yatağı ve yoğun bakım yatağı sayısı ivedi olarak Türkiye ortalamasına çıkartılmalı, bu illerde görev yapan sağlık çalışanlarına bölgede kalmalarını sağlayacak özendirici özlük hakları sağlanmalı, hekimlerin Suriye ve Irak’ta askeri ve sivil sağlık kuruluşlarında görevlendirilmelerine son verilmeli, eksik branşlarda hekim görevlendirmesi yapılmalı, sağlık çalışanlarının mevcut lojmanlarda kalması sağlanmalı, bunun yanı sıra konut bulmanın zor olduğu il ve ilçelerde sağlık çalışanları için lojman yapılmalı, birinci basamakta boş olan aile hekimi kadroları özendirici önlemlerle doldurulmalı; başta çocuklar olmak üzere depremi yaşayan herkese psikolojik ve sosyal destek sağlanmalıdır”.
Depremin üzerinden üç yıl geçmiş olmasına karşın, sağlık alanında tam bir toparlanma sağlanamamasının kabul edilemez olduğunu vurgulayan Pala, “AKP’nin sağlığı ticarileştiren politikaları iflas etmiştir. Birinci basamağa odaklanmış, kamucu, dirençli, eşit, ücretsiz, erişilebilir ve nitelikli bir sağlık sistemine ihtiyaç var; bu sistemi biz kuracağız” dedi.