Mutluyuz… Çünkü gülüyoruz!

Türkiye İstatistik Kurumu bir mutluluk araştırması yayımladı.
Memlekette bir kahkaha tufanı koptu.

Kimileri “Bu ülkede kim mutlu?” diye veryansın etti.
Kimileri “Bize mi soruldu?” dedi.
Kimileri de doğal olarak işi tiye aldı.

Ama ben başka bir ihtimali konuşmak istiyorum.

Ya TÜİK doğru söylüyorsa?

Bakın ciddiyim.

Bu kurum enflasyon açıklıyor.
Market poşetiyle matematik arasında sıkışmış millet ne yapıyor?
Gülüyor.

İşsizlik oranı açıklanıyor.
Gençler diplomayla kahve dağıtıyor.
Ne yapıyoruz?
Yine gülüyoruz.

Memur maaşı, emekli aylığı, kira artışı…
Her açıklamanın altına sosyal medyada yüzlerce “gülücüklü emoji” bırakılıyor.

Şimdi oturup teknik düşünelim:
Bir veri analisti toplum davranışlarını ölçüyor.
Sosyal medya etkileşimi yüksek.
Kahkaha emojisi patlamış.
Sokakta mikrofon uzatıyorsun, adam gülerek konuşuyor.

E sonuç ne çıkar?

“Toplum gülüyor. Demek ki mutlu.”

Analitik hata mı?
Belki.
Ama biz de yardımcı oluyoruz.

Kulaklık takmış bir görevli düşünün. Sokakta yürüyor. Herkesin yüzünde bir gülümseme.
Nereden bilecek o gülümsemenin “sinir katsayısını”?

Bizim bu coğrafyada iki türlü gülüş vardır:

Birincisi keyiften.
İkincisi akıl sağlığını korumak için.

Ve ikincisi daha tehlikelidir.

Hani meşhur fıkra vardır…
Padişah vergiyi artırır. Halk söylenir. Artırır.
Halk bağırır. Artırır.
Sokağa dökülür. Artırır.

Ama bir gün vezir gelir der ki:
“Padişahım halk katıla katıla gülüyor.”

İşte o zaman padişah durur.

Çünkü bilge yöneticiler bilir:
Bağıran halk hâlâ umutludur.
Kızan halk hâlâ beklenti içindedir.
Ama delicesine gülen halk…
Kopmuştur.

Bugün memlekette gördüğünüz kahkaha, mutluluk kahkahası değil.
O, absürd bir gerçekle baş etme yöntemidir.

Enflasyonla dalga geçiyoruz.
İşsizlikle espri yapıyoruz.
Geçim sıkıntısını meme haline getiriyoruz.

Çünkü aksi halde çıldıracağız.

Belki TÜİK gerçekten doğru söylüyordur.
Belki teknik olarak gülüyoruzdur.
Belki grafikler yukarıyı gösteriyordur.

Ama o grafikte ölçülmeyen bir şey var:

Gülmenin nedeni.

Ve eğer gerçekten gülüyorsak…
Bu soruyu bizim değil,
Bizi bu noktaya getirenlerin sorması gerekir.

Çünkü bazı toplumlar ağladığında değil,
Gülmeye başladığında tehlikeye girer.