Nöbetçi Eczaneler
CHP’de uzun süredir siyaset gündemini meşgul eden “mutlak butlan” davasında, tüm dengeleri değiştirecek bir yargı kararına imza atıldı. Parti içi seçimlerde şaibe ve usulsüzlük olduğu iddiasıyla açılan davada, ilk derece mahkemesinin verdiği ret kararını bozan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi; hem büyük kurultayı hem de İstanbul İl Kongresi’ni yapıldığı tarihten itibaren iptal etti. Yargı eliyle alınan bu karar, ana muhalefet partisinde hukuki ve siyasi bir krizin fitilini ateşledi.
38. olağan kurultay kesin hükümsüzlük nedeniyle iptal edildi
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde gerçekleştirilen CHP 38. Olağan Seçimli Kurultayı’nın “mutlak butlan” (kesin hükümsüzlük) nedeniyle malul olduğunu tespit etti. İlk derece mahkemesi olan Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin daha önce verdiği kararı ortadan kaldıran istinaf dairesi, kurultayın parti içi demokrasi, eşitlik ve serbest irade ilkelerine aykırı yapıldığına hükmetti.
Mahkeme, söz konusu büyük kurultayın iptal edilmesi nedeniyle, o tarihten sonra yapılan tüm olağan ve olağanüstü kurultayları, bu kurultaylarda alınan kararları ve tüzük değişikliklerini de zincirleme olarak sakat bularak iptal davası kapsamına aldı.
Kılıçdaroğlu ve eski parti organları tedbiren göreve iade edildi
Alınan kararın en dikkat çekici ve siyasi sonuçlar doğuracak kısmı ise CHP yönetiminin kurultay öncesi döneme döndürülmesi oldu. Mahkeme, kurultayla birlikte göreve gelen Genel Başkan Özgür Özel, Merkez Yönetim Kurulu (MYK) üyeleri, Parti Meclisi (PM) ve Yüksek Disiplin Kurulu (YDK) üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılması talebini kabul etti.
Karar uyarınca, 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultaydan önce görevde bulunan eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile o dönemin Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin, yargı süreci kesinleşinceye kadar tedbiren görevlerine aynen devam etmelerine hükmedildi.
İstanbul il kongresi de iptal: Özgür Çelik dönemi öncesine dönülüyor
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin iptal kararı yalnızca büyük kurultayla sınırlı kalmadı. 8 Ekim 2023 tarihinde gerçekleştirilen ve partideki değişim rüzgarının dönüm noktası olarak görülen CHP İstanbul İl Kongresi de mutlak butlan gerekçesiyle sakat bulundu ve yapıldığı tarihten itibaren iptal edildi.
Yargı, İstanbul İl Kongresi’nden önceki hukuki duruma geri dönülmesine karar vererek, kongre tarihinden önceki mevcut il başkanı ve parti il organlarının karar netleşene kadar görevlerine devam etmesini kararlaştırdı.
Delege iradesinin sakatlandığı gerekçesi
İstinaf Mahkemesi’nin gerekçeli kararında, kurultay ve kongre süreçlerinde delege iradesinin serbestçe oluşmadığı vurgulandı. Dava dosyasında yer alan ceza soruşturmaları, iddianameler, tanık beyanları, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) raporları, resmi kurum yazışmaları ve fezlekeleri inceleyen mahkeme, bazı delegelerin oy tercihlerinin menfaat ilişkileriyle yönlendirildiğini belirtti.
Gerekçede, bazı delegelere nakit para verildiği, belediyelerde işe yerleştirme vaatlerinde bulunulduğu, geleceğe yönelik adaylık ve siyasi görev taahhütleri ile alışveriş kartı gibi menfaatler sağlandığı ifade edildi. Mahkeme, bu durumun basit bir parti içi usulsüzlük olmadığını, doğrudan kamu düzenini ve parti içi demokrasiyi zedeleyen ağır bir hukuki sakatlık olduğunu kaydetti.
Gizli oy ilkesi çiğnendi: Oy pusulası fotoğrafı detayı da kararda
Gerekçeli kararın satır aralarında dikkat çeken bir diğer başlık ise oyların kabinlerde denetlenmesi oldu. Bazı delegelerden, kabinde kullandıkları oy pusulalarının fotoğraflarını çekerek belirli kişilere göndermelerinin istendiği saptandı. Mahkeme, bu uygulamanın anayasal bir hak olan “gizli oy ve serbest irade” ilkelerini açıkça çiğnediğini, seçimlerin eşit koşullarda yapılmasını engellediğini belirtti.
İlk derece mahkemesinin “sonradan başka kurultaylar yapıldığı için bu dava konusuz kalmıştır” yaklaşımını reddeden istinaf dairesi, kurultayın temelden sakat olması sebebiyle sonradan yapılan hiçbir hamlenin bu hukuki sakatlığı gidermeyeceğini açıklayarak son noktayı koydu. CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in “butlan ittifakı” çıkışının ve eski lider Kemal Kılıçdaroğlu’nun “arınma” açıklamalarının hemen ardından gelen bu karar, kulisleri hareketlendirirken partiyi ucu açık hukuki bir kaosun eşiğine getirdi.