Bugün size bir soru sorarak başlıyorum…
Türkiye gerçekten pahalı bir ülke mi?
Yoksa biz mi fakiriz?
Çünkü dün ekonomi sayfalarına düşen iki açıklama, aslında memleketin bütün fotoğrafını çekti.
Biri Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe’den geldi.
Ne diyor Gültepe?
“Pahalı ülke olduk. Uçakla yurtdışına gidip alışveriş yapmak daha kârlı hale geldi.”
Yani…
Bilet al, Avrupa’ya git, gez, alışveriş yap…
Döndüğünde hâlâ Türkiye’den ucuza gelmiş olsun.
Bu cümle normal bir ülkede kriz ilanıdır.
Ama asıl dikkat çeken şu:
Son 4 yılda dolar %217, avro %228, enflasyon %367 artmış.
Ücretler ise %560 artmış.
Ve ima şu:
Demek ki pahalı olmamızın sebebi ücretler.
Şimdi soruyorum…
Enflasyon %367 artmışsa, kiralar uçmuşsa, market 4 katına çıkmışsa,
insanlar kredi kartıyla ay sonunu getiriyorsa…
Sorun gerçekten maaş mı?
Gelelim ikinci açıklamaya.
MÜSİAD Başkanı Burhan Özdemir diyor ki:
“Bir çayı bir yerde 500 liraya içerken başka yerde 5 lira. Firmalar maliyete göre değil markaya göre fiyat belirliyor.”
İşte mesele burada başlıyor.
Aynı şehirde…
Aynı ürün…
İki kat, üç kat fiyat farkı.
Bir dondurma markası kilosuna 1.500 lira diyor.
Köşedeki dükkân 1.000 lira yapıyor.
Mahalle arası 750 lira.
Ama kimse dönüp şu soruyu sormuyor:
Bir kilo dondurmanın maliyeti ne?
Çünkü bizde fiyat artık maliyetle değil, algıyla belirleniyor.
Türkiye pahalı mı?
Evet pahalı.
Ama neden pahalı?
Vergi yüksek.
Enerji pahalı.
Kur oynak.
Denetim zayıf.
Rekabet dengesiz.
Ve evet… bazı sektörlerde ciddi fırsatçılık var.
Ama bütün yükü çalışanın maaşına yıkmak kolaycılık.
Eğer mesele sadece ücret olsaydı, Avrupa bizden daha pahalı olurdu.
Değil.
Bakın mesele çok net:
Türkiye pahalı olduğu için insanlar yurtdışına gitmiyor.
Geliri yetmediği için gidiyor.
Sorun fiyatların yüksekliği kadar, gelirin düşüklüğü.
Ve en tehlikelisi şu…
Toplum artık öfkeli değil.
Yorgun.
Yorgun toplum tepki vermez.
Kabullenir.
Ama tarih bize şunu öğretir:
Uzun süre kabullenen toplumlar, bir gün hiç beklenmedik anda konuşur.
Asıl soru şu:
Bu ekonomi modeli daha ne kadar sürdürülebilir?
Türkiye pahalı mı?
Yoksa biz mi fakiriz?
Kararı siz verin. Bu arada bu açıklamaları yapanlara da son sözüm şu olsun GÜNAYDIN.
